اگر دروغ رواج یابد ، اخلاق فرو می ریزد

حمد و ثنا و ستایش می گوییم خداوندی که در اقوال و وعده هایش هیچ کس راستگوتر از او نیست . دردود و سلام بی حد و حصر بر همه رسولان خداوند که راستگوترین انسان های روی زمین بودند ، خصوصا پیامبر خاتم حضرت محمد (ص) که حتی قبل از رسالتش او را صادق و امین می نامیدند . درود خداوند بر او و خاندان مطهر و اصحاب صادقش باد . در این مقوله به دو موضوع مهم و دو صفت راستی و دروغگویی خواهیم پرداخت.

رسول الله (ص) می فرمایند : بر شما باد راستگویی ، زیرا راستگویی به نیکوکاری می انجامد و نیکی ، انسان را به سوی بهشت می برد و انسان همچنان راست می گوید و در پی راستی است تا در نزد خداوند صدیق نوشته شود و از دروغ گفتن بپرهیزد ، زیرا دروغ گفتن انسان را به بدکاری و فسق و فجور می کشاند و بد کاری آدم را به سوی جهنم رهنمون می کند و انسان همچنان دروغ می گوید و در پی دروغ است تا نزد خداوند، کذاب نوشته شود .

الحق که رسول الله (ص) درست می فرمایند. الحق که رسول الله (ص) سخنانش برای امروز کاربردش بیشتر است . راستگویی از برجسته ترین صفات ایمان است و از زیباترین صفات مومنین است و راستگویی راه نجات مومنین در دنیا و آخرت است . جامعه ای که در آن دروغ رواج دارد شیرازه آن از هم می پاشد و به مرور دچار فروپاشی اعتماد عمومی می شود . اعتماد میان مردم از بین می رود . افراد نمی توانند به وعده ها ، قراردادها یا سخنان یکدیگر اعتماد کنند . در جامعه ای که دروغ رواج دارد گناهان دیگری مثل تظاهر ، نفاق و ریا نیز گسترش می یابد . صداقت جای خود را به گول و فریب می دهد . عدالت تضعیف می شود ، چون گواهی و شهادت های دروغ رواج پیدا می کند و اخلاق فرو می ریزد. در جامعه ای که صدق و راستگویی پایه تعاملات اجتماعی نباشد ظلم ، فساد ، گول و کلک و سقوط اخلاقی حتمی است . حتی دروغ سبب از هم پاشیدن خانواده ها می شود . وقتی دروغ حاکم شود اعتماد عمومی از بین می رود . حتی راست گفتن هم دیگر کسی باور نمی کند . قسم خوردن که در فرهنگ اسلامی مقوله بسیار سنگینی است رواج پیدا می کند . دروغ جامعه را به قهقرا و سقوط می کشاند . دروغ در جوامعی که مردم ساده اندیش و تحقیقگر نیستند بیشتر رواج پیدا می کند .

ریشه بسیاری از دروغ گویی ها حسادت است . وقتی حسادت زیاد شد دروغ رونق می گیرد . یک دروغگو از روی حسادت ، شخصیت کسی را پایمال می کند و یک شنونده ی دروغ وقتی حسود باشد دروغ را می پذیرد و حتی در جامعه نیز منتشر می کند چون حسود است و خواهان ترور شخصیت دیگران است، و به این آیه شریفه از روی حسادت پشت می کند که خداوند فرمود : اگر فاسقی خبری آورد در مورد صحت و سقم آن حتما تحقیق کنید چون دروغگویی منشا خیلی از گناهان دیگر نیز می شود . ای اهل ایمان اگر فاسقی خبری برایتان آورد خبرش را بررسی و تحقیق کنید تا مبادا از روی ناآگاهی گروهی را آسیب و گزند رسانید و بر کرده ی خویش پشیمان شوید .

حدیث شریف رسول الله (ص) را حلقه آویز گوش خودمان گردانیم که راستی انسان را رهنمون به بهشت می کند و دروغ انسان ها را سرنگون جهنم. کعب ابن مالک (رض) یکی از صحابی جلیل القدر رسول الله (ص) در حدیث شریفی که در کتب بخاری و مسلم ذکر شده است می فرماید: وقتی رسول الله (ص) از جنگ تبوک بر می گشت در مسجد نشست و واماندگان جنگ می آمدند و یکی یکی از عدم حضور خود در جنگ حرف می زدند و بهانه می آوردند . کعب (رض) می فرماید: که من و دو نفر دیگر از صحابی دروغ نگفتیم و راست گفتیم . گفتیم یا رسول الله (ص) ما هیچ عذری نداریم که در جنگ شرکت نکردیم. از هر نظر آماده بودیم ولی سستی کردیم و رهایت نمودیم و الان شرمنده ایم . ما را ببخش . حضرت و صحابی حدود 50 روز با این سه نفر صحبت نکردند زیرا پشت کردن به جنگ از گناهان بزرگ و کبیره است . کعب ابن مالک می فرماید : در این مدت که صحابی و رسول الله (ص) با ما حرف نمی زدند زمین و آسمان بر ما تنگ شد تا اینکه آیه نازل شد و خداوند توبه ما را پذیرفت.

آری راستگویی و صداقت کعب باعث شد که از جهنم رهایی پیدا کند . اگر چه او می توانست بهانه بیاورد اما راستش را به رسول الله گفت و خداوند و رسول الله توبه او را پذیرفتند و خداوند او را وارد بهشت خود گردانید و از صحابی جلیل القدر رسول الله (ص) گشت.

آری صدق و راستگویی آدم را به بهشت می برد. خداوندا همه ما را از راستگویان و صدیقین قرار ده و ما را با نبیین و شهدا محشور بگردان .